افزایش بهره‌وری آب، محور برنامه پژوهشی جهاددانشگاهی برای تأمین امنیت غذایی پایدار
به گزارش روابط عمومی سازمان جهاددانشگاهی خراسان رضوی، دکتر سید ضیا نصرتی در ششمین نشست علمی امنیت غذایی و توسعه پایدار زیست‌بوم با عنوان «از شورا به تا امنیت غذایی؛ اقتصاد چرخشی و راهکارهای نوین زیست‌فناورانه برای آینده» که در جهاددانشگاهی خراسان رضوی برگزار شد، ادامه داد: پژوهشکده‌ها، پژوهشگاه‌ها، گروه‌های پژوهشی و اعضای هیأت‌علمی جهاددانشگاهی در سراسر کشور در حوزه‌های تخصصی مختلفی از جمله کشاورزی، صنایع غذایی و دارویی فعالیت می‌کنند، اما رویکرد مشترک این فعالیت‌ها کمک به افزایش بهره‌وری مصرف آب و تقویت امنیت غذایی پایدار است.
سرپرست دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی با اشاره به ضرورت افزایش توجه به موضوع امنیت غذایی پایدار در کشور، اظهار کرد: یکی از راهکارهای مورد توجه برای جریان‌سازی در این زمینه، برگزاری سلسله نشست‌های تخصصی با محور امنیت غذایی و توسعه پایدار زیست‌بوم است.
وی با بیان اینکه همکاران سازمان جهاددانشگاهی تهران و پژوهشکده مطالعات توسعه در برگزاری و هماهنگی این نشست‌ها مشارکت دارند، گفت: در این نشست‌ها تلاش می‌شود از دیدگاه صاحب‌نظران و متخصصان حوزه‌های مرتبط استفاده شود و هر جلسه به یکی از موضوعات مرتبط با امنیت غذایی پایدار اختصاص یابد.
نصرتی با اشاره به موضوعات نشست‌های پیشین بیان کرد: موضوع آب، اقلیم و امنیت غذایی پایدار، نقش و جایگاه آبزی‌پروری در امنیت غذایی و مبارزه تلفیقی با آفات و بیماری‌ها از جمله محورهای نشست‌های برگزارشده بوده است. همچنین در یکی از نشست‌ها، سند ملی قضایی با حضور صاحب‌نظران این حوزه بررسی شده است.
وی با اشاره به برگزاری ششمین نشست با حضور پژوهشگران و فعالان حوزه صنعت در خراسان رضوی، اظهار کرد: تاکنون نشست‌ها عمدتاً در تهران برگزار می‌شد و همکاران سایر استان‌ها در این جلسات حضور پیدا می‌کردند؛ اما این بار، خراسان رضوی میزبان نشست است و همکاران تهرانی به‌عنوان مهمان در آن حضور دارند.
سرپرست دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی افزود: این تجربه می‌تواند در دیگر ساختارهای جهاددانشگاهی نیز تکرار شود. همچنین دانشگاه‌ها، دانشکده‌ها، پژوهشکده‌ها و گروه‌های پژوهشی علاقه‌مند می‌توانند برای برگزاری نشست‌هایی متناسب با حوزه تخصصی خود و بهره‌گیری از این ظرفیت، هماهنگی‌های لازم را انجام دهند.
نصرتی با تأکید بر ادامه این سلسله نشست‌ها گفت: برنامه این است که نشست‌های تخصصی ادامه پیدا کند و زمینه برای دستیابی به خروجی‌های مختلف، از جمله برگزاری همایش‌های ملی در حوزه امنیت غذایی، فراهم شود تا جایگاه این موضوع در کشور بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد.
مشارکت دانشگاه، صنعت و مدیران در جریان‌سازی علمی
وی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های مختلف در این نشست‌ها اظهار کرد: تلاش می‌شود در هر جلسه از حضور صاحب‌نظران دانشگاهی، فعالان بخش اجرا و مدیران و مسئولان مرتبط استفاده شود تا جریان‌سازی در حوزه امنیت غذایی با مشارکت بخش‌های مختلف شکل بگیرد.
سرپرست دفتر تخصصی کشاورزی و منابع طبیعی معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی همچنین بر استفاده از ظرفیت‌های رسانه‌ای جهاددانشگاهی، از جمله ایسنا، برای بازتاب مباحث این نشست‌ها تأکید کرد و افزود: با مشورت سخنرانان، نسخه نهایی مباحث و مطالب نشست‌ها در اختیار خبرگزاری‌ها قرار می‌گیرد تا امکان اطلاع‌رسانی و بهره‌گیری از نتایج آن‌ها فراهم شود.
نصرتی ابراز امیدواری کرد که با تداوم این روند، مسئولیت جهاددانشگاهی در قبال جامعه علمی، مدیران و سیاست‌گذاران و مردم در زمینه تقویت امنیت غذایی پایدار بهتر دنبال شود و این نشست‌ها به افزایش توجه به این موضوع و استفاده از ظرفیت‌های علمی کشور کمک کند.
در ادامه این نشست، حسین اسماعیلیان، دیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد با اشاره به تداوم خشکسالی و کاهش ذخایر سدها گفت: مشهد با کسری سالانه حدود ۱۳۷ میلیون مترمکعب آب در دشت مواجه است و تأخیر در اجرای پروژه‌های تأمین آب، ضرورت مدیریت مصرف و استفاده از منابع جایگزین، به‌ویژه پساب، را افزایش داده است.
اسماعیلیان با بیان اینکه مشهد با مجموعه‌ای از چالش‌های هم‌زمان روبه‌روست، اظهار کرد: کاهش ذخایر آب سطحی، افت منابع زیرزمینی، تغییرات اقلیمی، افزایش دما و رشد تقاضا در شهری مهاجرپذیر، شرایط تأمین آب را دشوار کرده است. در کنار این مسائل، محدودیت منابع جدید و مشکلات حکمرانی آب نیز ضرورت اتخاذ تصمیم‌های هماهنگ را افزایش می‌دهد.
وی با اشاره به بحث مطرح‌شده درباره بهره‌وری در بخش کشاورزی افزود: با وجود پیشرفت‌های صورت‌گرفته در افزایش بهره‌وری، این روند به‌تنهایی به مدیریت پایدار منابع آب منجر نشده است. اگر افزایش راندمان با کنترل برداشت و تخصیص آب همراه نباشد، نمی‌توان انتظار داشت کسری مخزن آب زیرزمینی جبران شود.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد تأکید کرد: هدف، محروم کردن بخش کشاورزی از منابع آب نیست؛ بلکه باید راهکارهایی پیدا شود که هم تولید کشاورزی و امنیت غذایی حفظ شود و هم تأمین آب شرب مردم با مشکل مواجه نشود. در برنامه‌ریزی آب مشهد، دو محور اصلی دنبال می‌شود: مدیریت تقاضا و مصرف و اجرای پروژه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت برای تأمین آب.
وی ادامه داد: کاهش سرانه مصرف، کنترل هدررفت و بازچرخانی آب از جمله اقداماتی است که در محور مدیریت مصرف دنبال می‌شود. در کنار آن، پروژه‌های تأمین آب نیز باید مطابق برنامه زمان‌بندی اجرا شوند تا بتوان نیاز آینده شهر را با ترکیبی از منابع مختلف پاسخ داد.
نظر شما :